The The Differences between Malay Camphor and Chinese Camphor

Abstrak

Pokok kapur Melayu atau pokok kapur barus (camphor tree) atau nama saintifiknya Dryobalanops aromatica (D.aromatica) merupakan komoditi semulajadi alam Melayu yang menjadi buruan para pedagang timur tengah sejak ribuan tahun dahulu sehingga kedatangan Islam ke alam Nusantara pada abad ke-7. Selain tidak beracun dan mempunyai pelbagai kegunaan dalam budaya Melayu, kapur yang sinonim dengan nama kapur barus; sempena nama Barus iaitu sebuah pelabuhan yang mahsyur dalam sejarah silam di Sumatera Utara Indonesia, turut disebut di dalam al-Quran dan al-Hadis sebagai al-Kafur dan menjadi metafora dalam syair tasawuf Melayu Hamzah Fansuri. Namun ekslusiviti dan peranan kapur Melayu merudum pada zaman Revolusi Industri abad ke-19 kerana lambakan komoditi xiangzhang樟 atau nama saintifiknya Cinnamomum camphora (C.camphora) di pasaran antarabangsa dengan harga 100 ganda lebih murah daripada kapur Melayu. Kekeliruan terjadi apabila xiangzhang樟yang turut dilabel sebagai ‘kapur’ dari China (kapur China) ini mendapat pengiktirafan industri kimia dan dipaten secara saintifik sebagai camphor berformula C10H1602 manakala kapur Melayu pula dilabel sebagai borneol dengan formula C10H1802. Istilah saintifik ini merupakan titik tolak kepada satu masalah besar kerana telah mengelirukan para pengkaji sehingga terdapat beberapa kajian khusus berkenaan kapur pada abad ke-21 tersasar apabila menyimpulkan kapur China C.camphora itulah al-Kafur atau camphor, produk yang selama ini dimaksudkan oleh sejarah, al-Quran dan al-Hadis. Melalui kajian eksploratori dengan metodologi kualitatif menggunakan metode dokumen analisis dan kajian lapangan, artikel ini membezakan dan membuktikan bahawa al-Kafur atau camphor yang dimaksudkan oleh sejarah sebenarnya ialah kapur Melayu bukan kapur China seperti yang dipromosikan oleh strategi monopoli perdagangan serta penjenamaan baharu oleh saintis Barat dan China.